|
Om onze lagen systeem helemaal compleet te maken moeten we nog 1 laag
toevoegen en dat is de ionosfeer, of in het engels ionosfeer.
Hierbij moet je denken aan een laag tussen de 50 en de 400 km hoogte. Je zult je
wel afvragen wat er zo bijzonder aan deze laag is. In deze laag ontstaat het
noorderlicht, oftewel de aurora borealis. En ook het zuiderlicht
ontstaat in deze laag. Ook wel aurora austalis genoemd

Het noorderlicht
Dit is natuurlijk niet alles wat er alleen in de atmosfeer
afspeelt, immers dit heeft nog niks met het klimaat of met het weer te maken.
Dat gaan we nu doen. De eerste vraag die we hebben is eigenlijk in welke laag het
weer zich afspeelt. En dat is in de troposfeer. Al het weer speelt zich af in de
troposfeer. Dit is ook te zien aan de verschillende lagen. De troposfeer is
kouder dan de stratosfeer. Dus lucht van de troposfeer kan niet in de stratosfeer
komen, omdat koude lucht "zwaarder" is. En daarom speelt het weer zich
alleen af in de onderste laag van de atmosfeer. Maar hoe ontstaat het weer, en waarom hebben wij bijvoorbeeld
overwegend een westen wind, en daardoor een zee klimaat met milde zomers en
zachte winters??
Het antwoord is niet zomaar te geven. Daarvoor moeten we kijken
naar het systeem als geheel. We beginnen bij de evenaar. Bij de evenaar is de
lucht erg warm. De warme lucht stijgen, omdat het
lichter is dan koude lucht. Maar wanneer het
hoog in de atmosfeer is koelt het weer af. En dan word het weer zwaar en zakt
het weer. Als je dan kijkt naar de aarde en dan zonder rekening te houden met
andere effecten, dan zou je kunnen zeggen dat bij de evenaar de warme lucht dus
stijgt. Die lucht gaat naar een van de polen. Wanneer het bij de polen is
aangekomen is het al zover afgekoeld dat het weer dat het weer gezakt
is. En dan stroomt het weer terug naar de evenaar, om daar de plek van de lucht
weer in te nemen die door de warmte omhoog gestegen is. En zo krijg je een
convectie cel.

Helaas een slecht plaatje, maar zoals te zien is, stijgt er
warme lucht op bij de evenaar, en stroomt naar de polen, en daar zakt het weer,
en daar stroomt het weer naar de evenaar toe. Dat heet dus een convectie cel.
Uit "a potrait of a planet"
Helaas is het systeem niet zo simpel als het lijkt. We hebben
ook nog te maken met de draaiing van de aarde. Ook wel het Coriolis effect
genoemd. Maar wat is dat effect dan? Zoals de meeste weten draait de aarde om
zijn as heen. En dat heeft gevolgen voor de lucht stromingen.
Kijk eens naar het plaatje d. Wanneer je een vliegtuigje van de
noordpool naar de evenaar zou gooien dan ondervindt dat vliegtuigje geen invloed
meer van de rotatie van de aarde als die vliegt. Immers alleen de vaste aarde
draait, en niet de lucht daarboven en de als je precies op de rotatiepool van de
aarde staat heeft het vliegtuigje alleen de snelheidsvector naar de evenaar toe.
Wanneer het vliegtuigje vliegt blijft de aarde natuurlijk wel draaien. En dan
krijg je het coriolis effect. Het vliegtuigje gaat rechtdoor, maar omdat we
vanaf de aarde kijken, die draait, lijkt het vliegtuigje naar links af te
buigen omdat de aarde naar rechts draait. Terwijl dat alleen het gevolg is van
het feit dat de aarde draait.
Dit geldt ook omgekeerd. Wanneer we een vliegtuigje op de
evenaar naar de noordpool zouden gooien heeft het zowel de snelheidsvector van
het gooien, die naar het noorden wijst, als een snelheidsvector die word
veroorzaakt door de rotatie van de aarde, Deze wijst naar het oosten wijst,
omdat de aarde tegen de klok in draait. Op de evenaar draait de aarde het
snelst, en is dus de oostelijke snelheidsvector het grootst. Wanneer het
vliegtuigje naar de noordpool word gegooid ondervind het geen invloed meer van
de roterende aarde en omdat de oostelijke snelheidsvector de grootste mogelijk
waarde heeft zal het vliegtuigje naar het oosten, of rechts, afbuigen. Dit omdat
het vliegtuigje sneller naar het oosten afwijkt dan de aarde draait. 

De raket heeft dus twee snelheidsvectoren, de twee blauwe
pijlen. De resulterende vector zorgt voor een afbuiging naar het oosten
|